ابزار رایگان وبلاگ
حریم شهروندی … !!! | همگرایی و هم اندیشی
آخرین اخبار : 

حریم شهروندی … !!!

تبلیغات اتوبوسی

حریم در لغت به معنای منع و بازداشتن و درفقه به معنای چیزی است که نزدیک شدن به آن برای غیرصاحبش ممنوع است و حریم خصوصی نیز یعنی همه افراد دارای حق هستند .

آیا حریم بصری شهروندان در اتوبوسهای درون شهری جزو حریم خصوصی و یا اجتماعی شهروندی حساب می شود ؟

آیا در صورت بروز بحران و تعرض امنیتی به حریم خصوصی در اتوبوسهای درون شهری ، راهکاری برای مقابله با آن داریم ؟

متاسفانه چند سالی است که با پدیده نامیمون تبلیغات افراطی تمام بدنه اتوبوسهای درون شهری مواجهیم . در این مقاله به صورت مختصر موضوع را از دو منظر حقوق شهروندی و مدیریت بحران ( مشکلات امنیتی ) ، مورد بررسی قرار میدهم :

الف ) از منظر حقوقی :

تعاریف مختلفی از حریم شخصی در قانون و عرف جامعه وجود دارد. حریم خصوصی یا شخصی از جمله حقوقی به شمار می رود که لازم است تمامی انسان ها و آحاد جامعه در هر حکومتی با آن آشنا باشند ، زیرا با آگاهی از حریم خصوصی ، ضمن این که دولت ها نیز در این زمینه سهم عمده ای بر عهده دارند ، حقوق شهروندی خود بخود رعایت خواهد شد .

متاسفانه در کشور و در رویه قضایی، شناسایی حریم و مکان خصوصی به نحو پراکنده و مبهم رسیدگی می گردد و تلقی ذهنی قانونگذاران نسبت به مسائل جدیدی که جامعه شهری با آن مواجه می شود و ضرورتاً نیاز به تدبیر و تصحیح قوانین در جهت رعایت حریم خصوصی در راستای احترام به حقوق شهروندی دارد ، عاجز مانده و بیشتر جنبه اظهار نظرهای انتزاعی یا شخصی پیدا می کند .

ضرورتاً ازجمله تکالیف دولت ها و نظام های حقوقی، به روز کردن قوانینی است که در حوزه حریم شخصی شهروندان وضع شده اند . البته حریم خصوصی تنها این نیست که افراد دارای حقی هستند که بتوانند خود یا اطلاعات مرتبط با خود را از دیگر افراد مجزا کنند ، معنی دیگر آن عدم اجازه ورود به حریم ذهنی و بر هم ریختن آرامش شهروندی نیز می باشد و توجه به حریم خصوصی افراد ، به عنوان یکی از مصادیق اصلی حقوق بشر ، از توجه به منزلت انسانی و ارزش‌های مبتنی بر انواع آزادی‌ها نشأت گرفته است.

این موضوع امروزه به یکی از مباحث مهم در جامعه شهری و حقوق مربوط به آن تبدیل شده است. حریم خصوصی از جمله حقوقی به شمار می‌رود که لازم است تمامی دولتمردان ، مدیران ، شرکتها ، نیروهای امنیتی و نظامی و انتظامی و در یک کلام همه انسان‌ها در هر کشوری با آن آشنا باشند ، زیرا با آگاهی از حریم خصوصی ، حقوق شهروندی رعایت خواهد شد و در ‌‌نهایت ، سبب آرامش ذهنی عموم مردم و امنیت روانی آنها می‌شود .

لیکن عموماً مواردی از جمله پرهیز از شنود مکالمات تلفنی و تأمین امنیت فضای مجازی ( طبق قانون ) جزو مصادیق حریم خصوصی شهروندان شناخته و لحاظ می شود که با پیشرفت مسائل مبتلابه شهری و شهروندی ، قانونگذار مکلف است نظام حقوقی ویژه ای را درباره آنها تدوین نماید.

به عقیده اینجانب، حریم خصوصی یک حق اساسی بشر و خواسته منطقی هر فرد و شامل هر محوطه و فضایی است که متعلق به شخص و یا اشخاص ( عام ) بوده که رابطه مالکیت (‌ ولو موقت – در قالب عقود اسلامی ) با آن فضا یا محیط و یا موضوع داشته و باید از تعرض دیگران مصون بماند و دیگران نیز بدون اذن وی ، حق دخالت و ورود به این فضا‌ها را ( ولو تعرض بصری ) نداشته باشند . این حق در تمامی نظام‌ها و جوامع پذیرفته شده است. البته ناگفته نماند که تعریف و مفهوم حریم خصوصی،  به فرهنگ یک جامعه و محیط هم بستگی دارد. اگر حریم بصری را نیز به عنوان یکی از حریمهای خصوصی افراد و شکسته شدن آنرا از مصادیق برهم زننده آرامش ذهنی آنها در نظر بگیریم ، تبلیغات تمام بدنه اتوبوسی که دید بیرونی مسافرین را کاملاً محدود می کند ، از مصادیق حرمت شکنی و موجب سلب آرامش شهروندانی خواهد شد ، که در قالب یکی از عقود اسلامی ، برای مدت زمان مشخصی از اتوبوس درون شهری جهت تردد استفاده می کنند .

ب ) از منظر مدیریت بحران :

کشور ما سالهاست با خطرات متعددی از جمله حملات تروریستی مواجه بوده و در این بین نیز بسیاری از شهروندانمان مظلومانه بدست عوامل بیگانه و منافقین به شهادت رسیده اند . اخیراً نیز با نفوذ تعدادی از مزدوران وابسته به دشمنان نظام از جمله گروههای تروریست تکفیری و امثالهم ، شاهد بودیم که سنگ پرانی های آنها علیرغم برخورد قاطع با ایشان ، باعث ایجاد تلفات شهروندی گردیده است . پس باید هر فرصت تعرضی از عوامل بیگانه گرفته شود .

آموزه های عام در مدیریت بحران نسبت به مردمی که در معرض هر نوع خطر اعم از تروریستی و یا تعرض اراذل و اوباش قرار گرفته اند، حکم می‌کند که نقش نیروهای عملیاتی در مبارزه با هر خطری و در هر مکانی باید آنقدر سریع و ضربتی باشد که توان هر گونه فرصتی را از متعرضین ، ضارب و یا ضاربین و تروریستها بگیرد .

در ایامی که امکان بروز تعرض در داخل اتوبوسهای درون شهری محتمل است ، ندادن امتیاز بصری و اختفاء بین مردم به متعرضین و یا تروریست‌ها یکی از نکات کلیدی است که امکان بروز تعرض در سطح شهر شلوغی مثل تهران ، را افزایش خواهد داد . نیروهای نظامی و انتظامی باید دست بکار شوند .

لذا مسئولین اتوبوسرانی به جای تقویت کردن توانایی‌های بصری امنیتی ، بدلیل تبلیغات تمام بدنه ، دید و نفوذ بصری نیروهای عملیاتی مقابله با تعرضات اجتماعی و یا تروریستی از بیرون اتوبوس را طوری محدود کرده اند که می تواند در مواقع بروز خطر ، بحران آفرین باشد .

نتیجه : وقتی مردم عادی ، داخل اتوبوس درون شهری پوشیده شده با تبلیغات تمام بدنه در حال سفر هستند ، علاوه بر اینکه حقوق شهروندی و بصری آنها رعایت نشده و امکان شناسایی مسیر و ایستگاهها برایشان میسر نیست ، آرامش روانی و ذهنی آنها نیز بر هم خورده و اگر خدای نکرده با بحران مضاعفی مثل حضور اراذل و اوباش و یا هر نوع عملیات گروگان گیری تروریستی احتمالی مواجه شوند ، بدلیل حاشیه امن بصری ایجاد شده برای متعرضین در داخل اتوبوس ، هر گونه فرصت اقدام از نیروهای واکنش را خواهند گرفت و مقابله با هر بحران احتمالی را با مانع بسیار جدی مواجه خواهد ساخت .

والسلام

رضا اصلاحی

حقوقدان و کارشناس مدیریت بحران

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *